:: دوره 6، شماره 1 - ( 4-1400 ) ::
جلد 6 شماره 1 صفحات 28-18 برگشت به فهرست نسخه ها
تبیین روان‌شناختی مؤلفه‌های مفهومی «شرح صدر» بر اساس منابع اسلامی
علیرضا شیرزاد* ، سید مهدی خطیب
دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران ، ashirzad125@gmail.com
چکیده:   (1726 مشاهده)
سابقه و هدف: مفهوم شرح صدر از مفاهیم قرآنی است که با توجه به اثرات متعدد روان‌شناختی آن در زندگی، همواره مورد توجه اندیشمندان و پژوهشگران اسلامی بوده است. به همین جهت پژوهش حاضر با هدف استخراج مؤلفه­های «شرح صدر» و نیز تبیین روان‌شناختی آن مؤلفه­ها صورت پذیرفته است.
مواد و روش‌ها: به منظور رسیدن به این هدف، با روش تحلیل محتوای کیفی، کتب لغت، اصطلاح و متون اسلامی اعم از قرآن و کتب احادیث مورد بررسی قرار گرفت.
یافته‌ها: یافته­های پژوهش نشان داد که مؤلفه­های شرح صدر به دو دسته مؤلفه­های سببی و مسببی تقسیم می­گردند که مؤلفه­‌های «معرفت الهی»، «یاد خداوند» و «یقین» به عنوان مؤلفه­های سببی و مؤلفه­های «صبر»، «تسلیم (پذیرش)»، «آرامش»، «اعتماد به خداوند» و «توجه کامل به آخرت» به عنوان مؤلفه­های مسببی شناخته می­گردند. همچنین مؤلفه­های ذکر شده، به منظور بررسی شاخص روایی محتوا (CVI) به هشت نفر از روان‌­شناسان حوزوی عرضه گردیده و در نهایت روایی تمامی مؤلفه­ها مورد تأیید واقع شده­است.
نتیجه‌گیری: شرح صدر به عنوان یک ابرصفتی است که صفات متعدد روان‌شناختی همچون صبر، آرامش، پذیرش و اعتماد را در خود جای داده که وجود مجموع این صفات می­تواند نشان از وجود شرح صدر در یک انسان باشد. این صفات از بررسی مجموعی متون اسلامی و لغوی یافت شده است.
واژه‌های کلیدی: شرح صدر، مؤلفه، روان‌شناختی، مفهوم‌شناسی، سعه صدر، ضیق صدر
متن کامل [PDF 631 kb]   (582 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 6، شماره 1 - ( 4-1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها