fa تدوین الگوی ارزیابی و رتبه‌بندی خرما بر اساس اصول طیب تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong><span style="color:#336699;">سابقه و هدف:</span></strong> اسلام در زمینه بهداشت و ایمنی مواد غذایی عالی‌&shy;ترین استانداردها را تحت عنوان حلال و طیب ارائه نموده است که همه&shy;‌ی جنبه&shy;‌های کیفی را از لحاظ پاکی، بهداشتی، ایمنی، و تغذیه‌&shy;ای تامین نماید<span dir="LTR">.</span> هدف از این پژوهش تعیین الگوی ارزیابی و رتبه‌&shy;بندی نخلستان و محصول خرمای تولیدی از طریق تعیین شاخص‌&shy;های طیب و بازبینه‌&shy;ی عملیات تولید خرما از مرحله احداث نخلستان تا برداشت است.<br> <strong><span style="color:#336699;">مواد و روش‌ها:</span></strong> بدین منظور ابتدا تمام مراحل، قوانین و استانداردهای لازم برای احداث نخلستان، کاشت و داشت نخل و برداشت خرما و همین&shy;‌طور شرایط فردی و کاری نیروی انسانی مورد بررسی قرار گرفت و بازبینه&shy;‌ای از این مراحل تهیه و الزامات لازم تعریف شد.<br> <strong><span style="color:#336699;">یافته‌ها: </span></strong>برای شاخص&shy;‌های طیب که شامل حلیت، جذابیت، سلامت، اصالت و برکت می‌&shy;باشند نیز مؤلفه&shy;‌هایی تعریف شده و به آن&shy;‌ها وزن داده شد. با اطلاعات به دست آمده، الگوهای ارزیابی کیفیت و رتبه‌&shy;بندی با معیارهای مشخص طراحی شدند. معیارها بر اساس مؤلفه&shy;‌های اصول طیب کدگذاری و بر اساس ضرورت و بهینه‌&shy;ترین حالت امتیازدهی شدند. سپس به منظور رتبه‌&shy;بندی نخلستان، امتیاز کسب شده هر معیار در ضریب مؤلفه مربوط به آن معیار ضرب شده و مجموع امتیاز معیارها در هر نخلستان مورد بررسی به دست آمد.<br> <strong><span dir="RTL"><span style="color:#336699;">نتیجه‌گیری:</span></span></strong> <span dir="RTL">بدین ترتیب بر اساس امتیاز کسب شده رتبه نخلستان&shy;‌های مورد ارزیابی در سه سطح متوسط (طیب درجه سه)، خوب (طیب درجه دو) و عالی (طیب درجه یک) و یا هیچکدام مشخص شد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong>Introduction:</strong> Islam has provided the highest standards in the field of food hygiene and safety under the title of halal and Tayyib, providing all qualitative aspects in terms of cleanliness, health, safety, and nutrition. The aim of this study was to determine the evaluation and ranking pattern of the palm grove and date fruit by deleaniatining the Tayyib indicators and preparing the checklist of date production from the construction stage of the grove to harvest.<br> <strong>Methods:</strong> For this purpose, first, all necessary steps, rules, and standards for the construction of groves, planting palm, harvesting the date fruit as well as individual and working conditions of human resources were reviewed, a checklist of these steps was prepared, and the necessary requirements were defined.<br> <strong>Findings:</strong> Components were also defined and weighed for the characteristics of Tayyib including being halal, attractiveness, health, originality and blessing. Using the obtained information, the patterns of evaluating the quality and ranking were designed based on specific criteria. The criteria were coded based on the components of Tayyib principles and most optimally scored according to the necessity. Then, in order to rank the grove, the score obtained for each criterion was multiplied by the component coefficient related to that criterion, and the total score of the criteria in each grove was calculated.<br> <strong>Conclusion:</strong> Thus, based on the obtained scores, the rank of the evaluated groves was determined in three levels: moderate (third degree), good (second degree), high (first degree) or none<span dir="RTL">.</span></span></span></div> نخلستان, ارزیابی کیفی, خرما, طیب, الگوی رتبه بندی Palm-grove, Qualitative evaluation, Date fruit, Tayyib, Ranking pattern 29 40 http://iahj.ir/browse.php?a_code=A-10-308-1&slc_lang=fa&sid=1 Razieh Niazmand راضیه نیازمند r.niazmand@rifst.ac.ir 10031947532846002179 10031947532846002179 Yes Department of Food Chemistry, Research Institute of Food Science and Technology, Mashhad, Iran گروه شیمی مواد غذایی، موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی، مشهد، ایران Bibi Marzieh Razavizadeh بی‌بی مرضیه رضوی‌زاده m.razavizadeh@rifst.ac.ir 10031947532846002180 10031947532846002180 No Department of Food Safety and Quality Control, Research Institute of Food Science and Technology, Mashhad, Iran گروه ایمنی و کنترل کیفی مواد غذایی، موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی، مشهد، ایران Monir Alsadat Shakeri منیرالسادات شاکری m.shakeri@rifst.ac.ir 10031947532846002181 10031947532846002181 No Department of Food Biotchnology, Research Institute of Food Science and Technology, Mashhad, Iran گروه زیست فناوری مواد غذایی، موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی، مشهد، ایران Mojtaba Jokar مجتبی جوکار 10031947532846002182 10031947532846002182 No Razavi Quality Institute, Mashhad, Iran موسسه کیفیت رضوی، مشهد، ایران