Islam and Health Journal

fa تبیین پدیدارشناسی پیامدهای روانی- اجتماعی اقامه نماز جماعت در دانشجویان و کارکنان دانشگاه فرهنگیان استان اردبیل Explaining the phenomenology of psycho-social consequences of holding congregational prayer in students and staff of Ardabil Farhangian University عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">سابقه و هدف: در دو دهه اخیر، رفتارهای مذهبی به عنوان مؤلفه‌های تاثیرگذار بر سبک زندگی و ارتقاءدهنده سلامت روان مورد مطالعه قرار گرفته و پژوهشگران مختلف به‌دنبال شناسایی رفتارهایی بوده‌اند که بیشترین تأثیر را برمؤلفه‌های سبک زندگی و سلامت روانی داشته‌اند. یکی از این رفتارهای مذهبی که در دین اسلام مورد توجه بوده، اقامه نماز به‌صورت جماعت است. پژوهش حاضر با هدف تبیین پدیدارشناسی آثار و پیامدهای روانی- اجتماعی اقامه نماز جماعت در دانشجویان، کارمندان و اعضای هیات علمی دانشگاه فرهنگیان استان اردبیل انجام شده است. مواد و روش‌ها: این پژوهش از نظر هدف کاربردی بوده و به لحاظ روش، پدیدارشناسی می‌باشد. در این پژوهش به منظور بررسی آثار و پیامدهای روانی- اجتماعی اقامه نماز جماعت، از ۲۴ نفر از افراد متخصص و آگاه، با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند از نوع ملاک‌محور تا رسیدن به اشباع نظری استفاده شد. ابزار گردآوری داده‌ها، مصاحبه نیمه ساختاریافته و اسناد و مدارک علمی بود. به‌منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش تجزیه و تحلیل تم (مضمون) و با استفاده از کدگذاری باز، محوری و گزینشی در نرم‌افزار  MAXQDA ۲۰۱۸انجام شد. روایی یافته‌های پژوهش با استفاده از روش‌های بازبینی توسط اعضا، بررسی همکار، مشارکتی بودن پژوهش تضمین گردید. همچنین به‌منظور سنجش پایایی کدگذاری‌های انجام شده، از روش‌های بازآزمون و توافق درون‌موضوعی استفاده گردید که به ترتیب ۸۰ درصد و ۷۹ درصد به‌دست آمد و چون بالاتر از ۷۰ درصد بودند، پایایی آن تایید شد. یافته‌ها: تعداد مفاهیم اولیه به‌دست آمده از مصاحبه‌ها، ۷۳ مفهوم بوده که در قالب سه مضمون اصلی فردی شامل مضامین فرعی (تقرب به خدا، التزام به اخلاق اسلامی و تعالی انسان)، اجتماعی و خانوادگی شامل مضامین فرعی (انسجام اجتماعی، افزایش معنویت و تقویت الفت اجتماعی) و روانی شامل مضامین فرعی (کم شدن تنش‌های روان- تنی، بهداشت روانی و فضیلت اخلاقی) تقسیم شدند. نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج به‌دست آمده و برای کاربست و استفاده عملی از آثار نماز در ابعاد مختلف زندگی در جامعه، نیاز به اراده جدی عوامل تاثیرگذار در این حوزه ضروری می‌باشد.</div> <div style="text-align: justify;">Background and aim: Over the past two decades, religious behaviors have been studied as influential components in promoting lifestyle and mental health, and various researchers have attempted to identify the behaviors that have the greatest impact on lifestyle and mental health components. One of these religious practices that has been considered in Islam is holding congregational prayer. The aim of the present study was to explain the phenomenology of the effects and consequences of congregational prayer and its impact on the lifestyle and mental health of students, staff, and faculty members of Farhangian University in Ardabil Province. Materials and methods: This applied and phenomenological study was to investigate the psycho-social effects and consequences of holding congregational prayer. To achieve theoretical saturation, 24 specialized and knowledgeable individuals were interviewed using a purposive, criterion-based sample. The data collection instruments were semi-structured interviews and scientific documents. To analyze the data, the method of thematic analysis was performed using open, axial and selective coding in MAXQDA2018 software. The validity of the research findings was ensured through the methods of member review, peer review, and participatory research. To measure the reliability of the codings, the methods of retesting and internal agreement were used, which reached 80% and 79%, respectively. Since these values were higher than 70%, the reliability of the system was confirmed. Findings: The results showed that the number of initial concepts obtained from the interviews was 73 concepts, which were divided into three main themes including 1) the individual theme (with the subthemes of closeness to God, commitment to Islamic ethics and human excellence), 2) the social and family theme (with the subthemes of social cohesion, increasing spirituality and strengthening social affection), and 3) the psychological theme (with the subthemes of reducing psycho-physical tension, mental health, and moral virtue). Conclusion: Based on the results, for the practical application of the effects of prayer in various aspects of life in society, it is necessary to have the serious will of the influential factors in this field.</div> پدیدارشناسی, سلامت روانی, نماز Phenomenology, Mental Health, Prayer 24 35 http://iahj.ir/browse.php?a_code=A-10-356-1&slc_lang=fa&sid=1 Behnam Sahranavard بهنام صحرانورد sahranavardbehnam@yahoo.com 10031947532846002366 10031947532846002366 Yes Department of Islamic Studies, Farhangian University, Tehran, Iran گروه معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران Hafez Tarebari حافظ تره باری h_tarabari42@yahoo.com h_tarabari42@yahoo.com 10031947532846002367 10031947532846002367 No Department of Educational Sciences, Farhangian University, Tehran, Iran گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران